Achtergrond Autonieuws Elektrisch

Wat maakt pechhulp voor een EV anders?

Een elektrische auto heeft geen multiriem, bougies, ontsteking, brandstofpomp of uitlaat die onderweg kapot kunnen gaan. Toch zijn er genoeg situaties waarin autopech kan ontstaan. Het grote verschil zit in de hoogspanningscomponenten. De tractiebatterij werkt vaak met 350 tot 800 volt. Dat betekent dat extra veiligheidsmaatregelen nodig zijn. Een ‘gewone’ monteur mag daarom niet zomaar het hoogspanningssysteem openen. Hiervoor is een EV-gecertificeerde specialist nodig.

EV-systemen zijn sterk afhankelijk van elektronica. Een storing in de omvormer of laadmodule, of een softwarefout kan ervoor zorgen dat de auto niet meer opstart. Bij conventionele auto’s kun je soms nog doorrijden als bepaalde functies zijn uitgevallen, maar in een elektrische auto blokkeert de aandrijving vaak volledig. Daardoor kan een simpele elektronische hapering leiden tot directe stilstand en dus behoefte aan pechhulp.

Het gevaar van hoogspanning

Hulpverlening aan een elektrische auto vereist zorgvuldige aandacht voor veiligheid. De feloranje hoogspanningskabels zijn goed beschermd, maar bij een schadegeval of een onderliggend defect lopen hulpverleners gevaar. Daarom werken pechhulpdiensten met speciale voorschriften:

• De auto wordt spanningsvrij gemaakt.
• Alleen een hulpverlener met EV-certificering mag het hoogspanningssysteem openen.
• Bij ongevallen wordt direct gecontroleerd of de hoogspanning automatisch is uitgeschakeld.

Dat spanningsvrij maken gebeurt meestal softwarematig. Hierdoor kan het wat langer duren voordat hulp verleend kan worden dan bij een conventionele auto. Een verkeerde handeling kan namelijk de veiligheid in gevaar brengen of elektronische componenten beschadigen.

Elektronische storingen en resetprocedures

Als een traditionele auto panne heeft, is dat meestal mechanisch. Als een EV panne heeft, heeft dat eerder te maken met elektronische storingen. Denk aan:

• het hoogspanningsrelais dat niet vrijgeeft;
• een laadmodule die vastloopt;
• een foutcode die de aandrijving blokkeert;
• een communicatieprobleem tussen batterij en motorcontroller.

Storingen zijn dus meestal softwarematig. Ze zijn na diagnose ook meestal op te lossen door een reset via de OBD-poort – een stopcontact in je auto waarmee je toegang hebt tot de software in je auto (OBD is On Board Diagnostics). Hiervoor hebben pechhulpdiensten speciale apparatuur speciaal voor EV’s. Soms is een eenvoudige herstart genoeg. In andere gevallen moet het systeem volledig worden gereset, wat meer tijd vergt. Als een reset niet werkt, moet de EV naar de dealer, omdat veel componenten alleen daar mogen worden geopend.

Zijn er speciale voorwaarden voor pechhulp aan EV’s?

Veel aanbieders van pechhulp – vooral ANWB, maar ook voor verzekeringsmaatschappijen werkende pechhulpverleners – en fabrikanten hanteren geen aparte voorwaarden voor pechhulp aan elektrische auto’s. Wel gelden er aandachtspunten:

• De hulpverlener moet een EV-training hebben gevolgd en gecertificeerd zijn.
• Als die specialist niet beschikbaar is, kan de wachttijd toenemen.
• Bij bepaalde storingen mag de EV ter plaatse niet worden gerepareerd en moet de auto worden vervoerd naar een specialist.

Sommige autofabrikanten bieden ook eigen hulpverlening aan voor EV-modellen. Dan word je in veel gevallen direct naar een officiële dealer gebracht voor diagnose, omdat die toegang heeft tot fabrieksspecifieke softwaresystemen.

Komt er speciale pechhulp voor een lege batterij?

In de meeste gevallen krijg je gewoon pechhulp als je met een lege batterij bent gestrand. De hulpverlener brengt je dan naar een laadpunt of dealer in de buurt, waar je je batterij weer kunt opladen. Steeds meer pechhulpverleners hebben overigens een mobiele lader aan boord om een EV enkele kilometers actieradius te kunnen geven. Dat werkt als een soort ‘noodlaadpunt’, zodat afslepen niet nodig is.

Zijn er met EV’s meer of minder pechgevallen?

Uit onderzoeken van verzekeraars en hulpdiensten blijkt dat elektrische auto’s minder mechanische pech hebben, doordat ze veel minder slijtagegevoelige mechanische onderdelen bevatten. Denk aan het ontbreken van koppeling en versnellingsbak, brandstofpomp en uitlaat. Toch hebben EV’s weleens pech onderweg. De meest voorkomende gevallen zijn:

• lege of defecte 12V-accu (veel storingen komen juist door de kleine accu);
• laadproblemen;
• softwarefouten;
• defecte laadkabel of laadpoort;
• lekke band – net als elke auto.

Het totale aantal meldingen verschilt weinig van dat van conventionele auto’s, maar de aard van de pech is anders. Elektrische auto’s hebben eerder elektronische blokkades.

Wordt een EV vaker afgevoerd dan ter plekke gerepareerd?

Ja, elektrische auto’s worden vaker afgevoerd dan conventionele auto’s als er sprake is van een elektronische storing. Veel diagnose- en softwaresystemen zijn merkgebonden en alleen voor de dealer toegankelijk. Ook het openen van hoogspanningscomponenten is niet toegestaan voor reguliere monteurs. Daardoor is afvoeren – afslepen is vaak niet goed voor de elektromotor – naar de dichtstbijzijnde specialist vaak de snelste en veiligste aanpak.

Hoe verloopt hulpverlening bij aanrijdingen?

Voor hulpverlening aan een EV bij een gelden extra stappen. Bij schade wordt het hoogspanningssysteem automatisch uitgeschakeld dankzij een soort ‘veiligheidsknip’ in het systeem. Toch moet de hulpverlener altijd controleren of de auto écht spanningsvrij is voordat berging kan plaatsvinden.

De auto wordt op een bergingsvoertuig gezet. In tegenstelling tot conventionele auto’s kun je een EV eigenlijk niet slepen met de wielen op de grond, omdat de elektromotor dan energie opwekt en schade kan oplopen. Daarom wordt een EV vrijwel altijd volledig opgetild en afgevoerd.

En hoe zit het bij brand?

Brand in een elektrische auto is relatief zeldzaam, maar wanneer het gebeurt, vereist het ook een speciale aanpak. Brand in een conventionele auto kan eenvoudig worden geblust, maar in een EV moet de batterij dan langdurig worden gekoeld. Soms wordt de auto in een speciale container geplaatst waarin hij volledig kan afkoelen. Dat kan dagen duren, omdat de batterij opnieuw brand kan veroorzaken. Hulpverleners zijn hiervoor getraind en gebruiken speciale blusmiddelen en volgen specifieke protocollen. Als bestuurder moet je zo snel mogelijk afstand nemen en de hulpdiensten bellen. Een nieuwe ontwikkeling is een accu die een-accubrand voorkomt.

Wat gebeurt er als een elektrische auto in het water belandt?

Voor inzittenden in elke auto geldt: probeer meteen te ontsnappen. Het duurt vaak minuten voordat een auto zinkt. Uit een ANWB-test blijkt dat een EV in het water niet anders reageert dan een gewone auto. De nasleep van een EV te water is anders, maar dat is vooral voor de bergers van belang. Een expert moet ook hier controleren of de EV spanningsvrij is voordat die kan worden geborgen.

Pechhulp voor EV’s anders, maar niet ingewikkelder

In de basis werkt pechhulp voor EV’s hetzelfde als voor auto’s met brandstofmotor, maar met extra aandacht voor veiligheid en elektronica. Hoogspanning, software en mechatronica (waarin onder meer elektro-, meet- en regel- en besturingstechniek samenkomen) maken dat hulpverleners gespecialiseerde kennis nodig hebben. Toch is pechhulp niet per se duurder, niet minder beschikbaar en niet ingewikkelder. In de praktijk merk je als bestuurder vooral dat een EV sneller wordt afgevoerd naar de garage vanwege elektronische storing.